Pagan Federation International Pagan Federation International Forum Index Wiccan Rede Magazine

2018, het jaar dat de wolf terugkeerde in Nederland

New topic   Reply to topic Pagan Federation International Forum Index => Dutch/Frisian language forum
 
Previous :: Next  
Author Message
Morgana Post number 25248 Posted: 24th December 2018     Subject: 2018, het jaar dat de wolf terugkeerde in Nederland
View user's profile
2018, het jaar dat de wolf terugkeerde in Nederland
De afgelopen jaren scharrelden ze wat rond, verkasten naar België of verdwenen spoorloos, maar in 2018 is het dan echt zover: de wolf is terug in Nederland. Wat nu?

Caspar Janssen24 december 2018, 6:00
Eerst maar even de actuele stand van zaken. Er zijn er drie op dit moment, drie wolven. En niet zomaar drie. Nou goed, de derde is (nog) een ‘zwerver’, die nogal wat sporen achterlaat in Drenthe en Overijssel, in de vorm van dode schapen. Maar de andere twee wolven bivakkeren al een tijdje op de Veluwe, en gedragen zich voorbeeldig. Niet ­alleen omdat ze de plek hebben ­gevonden die in zekere zin voor ze ­bestemd is, maar ook omdat sinds juli geen landbouwhuisdier is ­gegrepen door een wolf op de Veluwe.

De wolven gedragen zich als dieren die zich hebben gevestigd. Ze hebben een territorium afgebakend en houden zich in leven met hun voorkeursprooien: reeën, zwijnen, herten, moeflons en ­ander wild. En ze blijven zo onzichtbaar mogelijk voor mensen. Alleen hun keutels en sporen verraden hun aan­wezigheid, en af en toe een beeld op een cameraval.

Het zijn twee vrouwtjes: één op de Midden-Veluwe, onder de A1, en één op de Noord-Veluwe, ­boven de A1. Strikt genomen – volgens afspraken onder deskundigen – geldt dat een wolf zich heeft gevestigd als hij zich een half jaar ophoudt in een gebied. Blijven de twee vrouwtjes nog een paar weken op hun plek, dan is het zover. Dierenecoloog Hugh ­Jansman, die namens Wageningen ­Environmental Research bijhoudt waar de wolven in Nederland zich ­bevinden, acht de kans groot dat dit gebeurt. ‘En als er zich voor februari ook een mannetje meldt, kunnen er al snel jonge wolven zijn. ’

Je kunt gerust zeggen dat 2018 het jaar was van de terugkeer van de wolf. In voorgaande jaren waren er al wel bezoekers, zoals de mediawolf die ­opzichtig door de Groningse mensenwereld paradeerde om vervolgens ­terug te keren naar Duitsland, alwaar hij werd overreden door een auto. Dat was geen geslaagde binnenkomer. Dit jaar ging het opeens hard. Tien ­wolven deden ons land aan. Sommige liepen door naar België, andere ­liepen terug naar Duitsland, weer ­andere verdwenen spoorloos.

En nu zijn er dus twee wolven die zich willen vestigen in Nederland. Als er eenmaal jongen zijn, is de wolf ook officieel terug als een in Nederland ­levend wild dier. Dat is dan precies 150 jaar nadat de laatste wolf in ­Nederland in het Limburgse Schinveld werd gedood. Dat was toentertijd een feestelijk moment. Eindelijk was het gelukt de wolf uit te roeien. Toen, in 1869, moest de wolf dus weg en dood. Nu, 150 jaar later, mag hij terugkomen. Blijkbaar is er iets veranderd in de tussentijd.

Fascinatie
De wolf zelf is op één belangrijk punt anders is dan de wolf van toen: de nieuwe wolf heeft zeker geen hondsdolheid. Destijds waren hondsdolle wolven gevreesd, ze konden in hun razernij flink wat slachtoffers maken onder mensen. Maar hondsdolheid onder wolven bestaat in ­Europa niet meer. Maar het zijn vooral de mensen en hun activiteiten die zijn veranderd.

Het denken van mensen over wolven heeft altijd al gelaveerd tussen ontzag, fascinatie, angst, haat, liefde en identificatie. Net als de mens staat de wolf aan de top van de voedsel­piramide, net als de mens leeft de wolf in familieverbanden, waarbij er sprake is van samenwerking, zorgzaamheid en affectie in eigen kring. En uiteraard is de gedomesticeerde variant van de wolf, de hond, onze grote vriend geworden. Er zijn aanwijzingen dat de vroege, jagende Europese mens en de wolf ­bewust of onbewust samenwerkten. Mensen konden aan het gedrag van wolven zien waar de prooidieren zich ophielden, wolven profiteerden van de resten van prooien van mensen. In zijn boek De kinderen van de nacht beschrijft Dik van der Meulen hoe eskimo’s en indianen in Canada en de Verenigde Staten jacht­methoden van de wolf overnamen, en dat sommige indianenvolkeren zich vereenzelvigden met wolven: ze hadden wolvennamen en ze verkleedden zich als wolf.

De Europese wolf (Canis lupus lupus) duikt in geschriften pas op in de Middeleeuwen, en dan vooral als bedreiging. Want Europa was een boerensamen­leving geworden, de schapenhouderij was belangrijk en de oppor­tunistische wolf de vijand. Het beeld van de grote boze wolf ontstond en daar kwamen sprookjes als Roodkapje uit voort. Het verlies van een schaap of een kalf was een ramp voor arme boerenfamilies, die niet meer dan een paar stuks vee hadden. Het platteland was bovendien vol met mensen; vooral kinderen, die de schapen bewaakten, ­werden nogal eens het slachtoffer van wolven. Onberekenbare, hongerige wolven, want er waren destijds door overbejaging veel minder prooidieren als reeën en zwijnen dan nu. Eeuwen van vervolging volgden en halverwege de vorige eeuw was de wolf in bijna heel West-Europa uitgestorven.

Terugkeer
En nu komt de wolf dus terug. Dat heeft vele oorzaken. Door de ontvolking van het platteland op veel plekken in Europa ontstond er, sinds de jaren zestig, meer ruimte voor natuur. De wildstand verbeterde, prooidieren voor wolven zijn er inmiddels in overvloed. De grote boerenbedrijven van nu zijn ook minder kwetsbaar voor veerovende ­wolven dan de keuterboeren van weleer.

Bovenal veranderde het denken over natuur. Was de wilde natuur er tot aan het begin van de vorige eeuw toch vooral om overwonnen te worden, sinds de jaren zestig is er in brede kringen een herwaardering van de natuur, en het besef dat planten en dieren er mogen zijn zonder dat ze van direct aanwijsbaar nut zijn voor mensen. Die ontwikkeling bevat een paradox: juist omdat de mens de natuur heeft overwonnen, zijn we in staat om tot op zekere hoogte ‘wildtoleranter’ te zijn. Een romantisch element is er vermoedelijk ook: een fascinatie voor wildheid en onvoorspelbaarheid, waar het eigen ­leven toch vooral veilig en geregeld is.

Daarnaast brak het besef door dat de wereldwijde ­natuurvernietiging toch niet zo’n goed idee was. In de ­jaren tachtig kregen veel bedreigde Europese diersoorten een beschermde status. Ook de wolf. Alleen in het uiterste geval mocht hij nog bejaagd worden. Van die bescherming heeft de wolf optimaal geprofiteerd. Vanuit Polen en Italië, landen waar het dier nog leefde, verspreidde de wolf zich opnieuw over Europa. Nederland is nu het laatste land waar het roofdier zich gaat vestigen.

Onmiskenbare voordelen voor de wolf bij de herkolonisatie van Europa: hij plant zich tamelijk snel voort en kan grote afstanden afleggen. Ook is hij een opportunist, die zich op zijn zoektocht naar een nieuw territorium niet ­beperkt tot louter natuurgebieden: hij mijdt ook het ­cultuurland niet. Wel zoekt hij of zij uiteindelijk een territorium in een zo mensvrij mogelijk gebied, vaak militaire oefenterreinen in grote natuurgebieden.


Beeld Philip Lindeman
Voor de natuur zijn de zegeningen van de terugkeer van de wolf evident. Als toppredator kan de wolf een rol spelen in het reguleren van aantallen wilde dieren, vooral hoefdieren als reeën en herten. Natuurgebieden kunnen er afwisselender van worden, omdat hoefdieren delen van gebieden gaan mijden vanwege de wolf. Ook voor aaseters als de raaf is de komst van de wolf een uitkomst.

Maar waar de wolf komt, komt ook de controverse. Dat blijkt nu in Duitsland, waar de weerstand toeneemt. Het blijkt in Zweden, waar rendierhoeders niets van wolven moeten weten. En het blijkt nu al in Nederland. ‘Conflict is onvermijdelijk’, meent natuurfilosoof Martin Drenthen, van wie onlangs het boek Natuur in mensenland verscheen. ‘De wolf kleurt bij uitstek buiten de lijntjes, hij volgt niet onze plannen. Dat roept enthousiasme op, maar ook weerstand. Zijn weerbarstigheid spreekt tot de verbeelding, maar is tegelijkertijd bedreigend. Je moet dus op zoek gaan naar een manier om toch samen te leven. ’

lees verder...
https://www.volkskrant. ... nd~b1b81e17/
Evert Post number 25273 Posted: 28th December 2018     Subject: Jack London
View user's profile
De eerste spannende verhalen over wolven die ik las waren van Jack London. Het boek Wittand, een uitgave met plaatjes. En het maakte grote indruk op me.
Ik zit hier op de Veluwe en snap wel erg goed dat er boeren zijn, en ook anderen, die hun bedenkingen hebben. Het zijn niet alleen maar dieren zoals sommige stedelingen het zich voorstellen uit tekenfilms; de romantiek is er al snel vanaf als een hoop dieren doodgebeten worden. Toch lijkt het nu nog wel mee te vallen en als het aantal wolven beperkt blijft, kan er misschien een mooi evenwicht ontstaan met een van de meest intrigerende dieren die we kennen en die hier oorspronkelijk ook thuis hoort.
Nou, ik zou er wel graag eentje in het wild zien, tijdens een wandeling over de heide; maar het lijkt erop dat de kans daarop minimaal is. Toch een apart idee om te weten dat deze dieren weer in de buurt zijn, samen met de raven die ook hier nog schijnen voor te komen. Wolven en raven horen wel wat bij elkaar natuurlijk.
Show:   
New topic    Reply to topic Pagan Federation International Forum Index => Dutch/Frisian language forum
Show YouTube films

All times are GMT + 1 hour
Overviews
  New posts :: Recent posts :: 24 hour digest :: Search

You cannot post new topics in this forum
You cannot reply to topics in this forum
You cannot edit your posts in this forum
You cannot delete your posts in this forum
You cannot vote in polls in this forum

 

Admin

phpBB 2.0.23 © 2001-2008 phpBB group